WikiPrépaLivrets

Déterminer la nature des séries suivantes selon les valeurs des paramètres réels :

  1. un=ann!nnu_{n}=\frac{a^{n} n!}{n^{n}}a>0a > 0.
  2. un=an2n2n+bnu_{n}=\frac{a^{n} 2^{\sqrt{n}}}{2^{\sqrt{n}}+b^{n}}a,b>0a, b > 0.
  3. un=xnk=1nkαu_{n}=\frac{x^{n}}{\sum_{k=1}^{n} k^{-\alpha}}xRx \in \mathbb{R} et αR\alpha \in \mathbb{R}.
  4. un=asinn2a+n2asinn2b+n2u_{n}=\operatorname{asin} \frac{n^{2}}{a+n^{2}}-\operatorname{asin} \frac{n^{2}}{b+n^{2}}a,b>0a, b > 0.
  5. un=n!k=1n+1(1+k)u_{n}=\frac{\sqrt{n!}}{\prod_{k=1}^{n+1}(1+\sqrt{k})}.

1.

Pour n!/nnn!/n^n, la règle de d'Alembert est très efficace.

2.

Pour la question 2, distinguer les cas b>1b > 1, b=1b = 1 et b<1b < 1 pour simplifier le dénominateur.

3.

Pour la question 5, utiliser le critère de Raabe-Duhamel ou un développement de un+1/unu_{n+1}/u_n.

Idées clés

Règle de d'Alembert : limun+1un=\lim \frac{u_{n+1}}{u_n} = \ell. Convergence si <1\ell < 1.

Comparaison série-intégrale pour estimer les sommes partielles.

Résolution.

  1. Appliquons le critère de d'Alembert :
    un+1un=an+1(n+1)!(n+1)n+1nnann!=a(nn+1)n=a(1+1n)nae\frac{u_{n+1}}{u_n} = \frac{a^{n+1}(n+1)!}{(n+1)^{n+1}} \frac{n^n}{a^n n!} = a \left( \frac{n}{n+1} \right)^n = a \left( 1 + \frac{1}{n} \right)^{-n} \to \frac{a}{e}
    La série converge si a<ea < e et diverge si a>ea > e. Pour a=ea=e, on utilise la formule de Stirling : n!(n/e)n2πnn! \sim (n/e)^n \sqrt{2\pi n}, d'où un2πnu_n \sim \sqrt{2\pi n}, diverge grossièrement.
    Convergence ssi a<e\boxed{\text{Convergence ssi } a < e}

  2. Cas b>1b > 1 : Alors bnb^n domine 2n2^{\sqrt{n}}, donc unan2nbn=(a/b)n2nu_n \sim \frac{a^n 2^{\sqrt{n}}}{b^n} = (a/b)^n 2^{\sqrt{n}}. Convergence si a<ba < b. Si a=ba=b, un=2n2n+bn0u_n = \frac{2^{\sqrt{n}}}{2^{\sqrt{n}} + b^n} \to 0 mais un2n/bnu_n \sim 2^{\sqrt{n}}/b^n qui diverge. Cas b1b \leq 1 : Alors 2n2^{\sqrt{n}} domine bnb^n, donc unanu_n \sim a^n. Convergence si a<1a < 1.
    Convergence si (b>1 et a<b) ou (b1 et a<1)\boxed{\text{Convergence si } (b > 1 \text{ et } a < b) \text{ ou } (b \le 1 \text{ et } a < 1)}

  3. Notons Sn(α)=k=1nkαS_n(\alpha) = \sum_{k=1}^n k^{-\alpha}. Si x>1|x| > 1, un+|u_n| \to +\infty car Sn(α)S_n(\alpha) croît au plus polynomialement. Si x<1|x| < 1, un0|u_n| \to 0 très vite (série géométrique), converge. Si x=1x = 1 : - Si α>1\alpha > 1, Sn(α)ζ(α)S_n(\alpha) \to \zeta(\alpha), donc un1/ζ(α)u_n \to 1/\zeta(\alpha), diverge grossièrement. - Si α=1\alpha = 1, Sn(1)lnnS_n(1) \sim \ln n, un1/lnnu_n \sim 1/\ln n, diverge. - Si α<1\alpha < 1, Sn(α)n1α1αS_n(\alpha) \sim \frac{n^{1-\alpha}}{1-\alpha}, un1αn1αu_n \sim \frac{1-\alpha}{n^{1-\alpha}}. Converge ssi 1α>1    α<01-\alpha > 1 \iff \alpha < 0. Si x=1x = -1 : Étude similaire avec le critère des séries alternées.
    Pour x=1, convergence ssi α<0\boxed{\text{Pour } x=1, \text{ convergence ssi } \alpha < 0}

  4. On utilise asin(1h)=π22h+o(h)\operatorname{asin}(1-h) = \frac{\pi}{2} - \sqrt{2h} + o(\sqrt{h}). Ici pour unu_n :
    n2a+n2=1an2+O(1/n4)    asinn2a+n2=π22an2+o(1/n)=π22an+o(1/n)\frac{n^2}{a+n^2} = 1 - \frac{a}{n^2} + O(1/n^4) \implies \operatorname{asin} \frac{n^2}{a+n^2} = \frac{\pi}{2} - \sqrt{\frac{2a}{n^2}} + o(1/n) = \frac{\pi}{2} - \frac{\sqrt{2a}}{n} + o(1/n)
    D'où un=2b2an+o(1/n)u_n = \frac{\sqrt{2b} - \sqrt{2a}}{n} + o(1/n). La série converge si et seulement si a=ba=b.
    Convergence ssi a=b\boxed{\text{Convergence ssi } a = b}

  5. Calculons le rapport :
    un+1un=n+11+n+2=n(1+1/2n+O(1/n2))n(1+2/n+1/n)=1+1/2n+O(1/n2)1+1/n+1/n+O(n3/2)\frac{u_{n+1}}{u_n} = \frac{\sqrt{n+1}}{1+\sqrt{n+2}} = \frac{\sqrt{n}(1+1/2n+O(1/n^2))}{\sqrt{n}(\sqrt{1+2/n}+1/\sqrt{n})} = \frac{1+1/2n+O(1/n^2)}{1+1/\sqrt{n}+1/n+O(n^{-3/2})}
    un+1un=11n+O(1/n)\frac{u_{n+1}}{u_n} = 1 - \frac{1}{\sqrt{n}} + O(1/n)
    Comme le rapport tend vers 1 par valeurs inférieures assez lentement (le terme prédominant est 1/n-1/\sqrt{n}), on peut comparer à une série de Riemann ou utiliser ln(un)\ln(u_n). ln(un+1)ln(un)n1/2\ln(u_{n+1}) - \ln(u_n) \sim -n^{-1/2}, donc ln(un)k1/22n\ln(u_n) \sim -\sum k^{-1/2} \sim -2\sqrt{n} \to -\infty. une2nu_n \sim e^{-2\sqrt{n}}, ce qui converge.
    La seˊrie converge\boxed{\text{La série converge}}

Le cas limite de d'Alembert (ratio=1) nécessite une étude plus fine.

Stirling pour les factorielles dans les séries.